دولت دهم اقدام به خانه تکانی شدیدی در دستگاه های اجرایی خود به ویژه صنعت نفت کرده است. این اقدام در حالی صورت می گیرد که به جز تغییر چند وزیر اغلب وزیران دولت تقریباً از دولت نهم باقی مانده بودند اما به نظر می آید افراد زیرمجموعه دستگاه ها عملاً نتوانسته اند رضایت رئیس دولت دهم را جلب کنند و از این رو وزیران مربوطه مجبور به تغییرات گسترده یی در رده مدیران ارشد زیرمجموعه خود شده اند.

مجموعه تغییرات در وزارتخانه های اقتصادی کشور نشان می دهد از ابتدای شروع به کار دولت دهم بیش از ۷۰ نفر از مدیران ارشد این وزارتخانه ها عوض شده اند. بازنشستگی، عنوان جدیدی است که از دولت نهم برای حذف مدیران باتجربه باب شده است. این عنوان هم اخیراً دوباره برای کنار گذاشتن مدیران نفتی و نیز دیگر وزارتخانه ها به کار گرفته شده است.

روز گذشته سایت «جهان» با گزارشی تحت عنوان «اخراجی های وزارت نفت» به آخرین تغییر و تحولات در صنعت نفت پرداخت. بنا بر گزارش این سایت، دور جدید تغییرات مدیریتی در شرکت های ملی گاز ایران، پالایش و پخش فرآورده های نفتی و صنایع پتروشیمی در دو بازه زمانی به زودی در وزارت نفت آغاز می شود.بنا بر این گزارش، بررسی آخرین وضعیت تغییر و تحولات مدیریتی وزارت نفت نشان می دهد پس از برکناری یا جابه جایی نزدیک به ۵۰ مدیرعامل، مدیرکل و برخی از مدیران میان دستی طی سه ماه گذشته، اخیراً مشاوران ارشد سیدمسعود میرکاظمی وزیر نفت در خارج و داخل صنعت نفت لیست های جدیدی را برای آغاز دور جدید تغییرات مدیران صنعت نفت تهیه کرده اند.

مشاوران میرکاظمی با بررسی پرونده و پایش سابقه مدیریتی اکثر مدیران ارشد و میان دستی صنعت نفت، قصد دارند برخی مدیرانی را که از دولت های قبلی در سطوح مختلف فعالیت می کنند، برکنار کنند.

همچنین در تصمیم دیگری قصد دارند تعدادی از مدیران صنعت نفت را که در دولت نهم در پستی منصوب شده اند با دیگر مدیران جابه جا کنند.

این لیست ها پس از تدوین و پایش نهایی به مدیران عامل شرکت های ملی نفت ایران، گاز، پالایش و پخش فرآورده های نفتی و صنایع پتروشیمی ارسال شده است که به استثنای «سیف الله جشن ساز» سایر معاونان وزیر نفت قصد انجام تغییرات بر اساس لیست های مورد اشاره را دارند.

گفته می شود با توجه به اختلاف سیدمسعود میرکاظمی و سیف الله جشن ساز تاکنون مدیرعامل شرکت ملی نفت حاضر به تغییر مدیران شرکت های مختلف نفتی بر اساس نظر وزیر نفت نشده است.

از سوی دیگر قرار است تغییرات جدید مدیریتی در سطح شرکت های ملی گاز، پالایش و پخش فرآورده های نفتی و صنایع پتروشیمی در دو دوره زمانی (تا اسفند ۸۸ - تا اردیبهشت ۸۹) انجام شود. به طوری که آن دسته از مدیرانی که به طور مستقیم برای تامین گاز و فرآورده های نفتی صنایع، نیروگاه ها و مردم در فصل زمستان مسوولیت دارند، قرار شده در فاز دوم تغییرات و تا اردیبهشت ماه سال آینده که برودت هوا افزایش می یابد، تغییر کنند.

لیست برخی از مدیران ارشد و سطح بالای صنعت نفت به استثنای شرکت ملی نفت ایران به شرح ذیل است؛ حسن منتظر تربتی مدیر دیسپاچینگ شرکت ملی گاز ایران، مصطفی علوی مدیرعامل شرکت گاز خودرو ایران، باقر بان مدیر نظارت بر تولید و هماهنگی شرکت ملی گاز ایران، اصغر سهیلی پور مدیر برنامه ریزی شرکت ملی گاز ایران، ناصر رئیسی رئیس کارگروه اصل ۴۴ شرکت ملی گاز ایران، رضا الماسی مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران، منوچهر طاهری مدیرعامل پالایشگاه گاز بید بلند، رسول رزاقی مدیرعامل پالایشگاه گاز فجرجم، علی پاک سرشت مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی گاز ایران، علیرضا غریبی مدیرعامل شرکت ملی مهندسی گاز ایران، ناصر نوروزشاد مدیرعامل شرکت بازرگانی گاز ایران، مسعود حسنی مدیرعامل پالایشگاه گاز هاشمی نژاد، حسین ایزدی مدیرعامل شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران، فرید عامری مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی، منوچهر آقانژاد مدیرعامل شرکت پالایش نفت ایران، علیرضا امینی مدیر سامانه هوشمند سوخت، غلامرضا ربانی مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران، علیرضا ابهجی مدیرعامل پالایشگاه نفت آبادان، علیرضا امین مدیرعامل پالایشگاه نفت بندرعباس، اصغر صالحی مدیرعامل شرکت مهندسی و ساختمان نفت ایران، اصغر ساجدی مدیر مهندسی و ساختمان شرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت ایران، علی یزدانی مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی انرژی پتروشیمی، علی محمد بساق زاده مدیر نظارت بر تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی، محمدحسن پیوندی مدیر برنامه ریزی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، داود شاددل مدیرعامل شرکت بازرگانی پتروشیمی و محمد صفائیان مدیر تشریفات شرکت ملی صنایع پتروشیمی و همچنین در این لیست ها تغییرات مدیریتی در شرکت های گاز استانی، شرکت های پخش فرآورده های نفتی استان های مختلف، مناطق عملیاتی انتقال گاز، مناطق عملیاتی خطوط لوله و مخابرات نفت، واحدهای مختلف پتروشیمی و برخی از اعضای هیات مدیره شرکت های پتروشیمی نیز پیش بینی شده است که به نظر می رسد این دور از تغییرات در زمان دورتری انجام شود.

قابل ذکر است برخی از مدیرانی که در لیست ذیل به اسم آنها اشاره شده به زودی بازنشسته می شوند ضمن آنکه تعدادی از مدیران نیز در سطوح مختلف قرار است جابه جا شوند.

● تغییرات در وزارت صنایع و معادن

بررسی وضعیت برکناری ها در وزارت صنایع و معادن نشان می دهد این وزارتخانه طی چهار سال و نیم گذشته یکی از بی ثبات ترین و ناپایدارترین نهادهای دولتی برای مدیران بوده است. این وزارتخانه طی مدت یادشده دست کم ۵۱ مراسم تودیع و معارفه در سطح ۲۱ معاونت و شرکت اصلی خود برگزار کرده که این حجم عزل و نصب به غیر از اوایل انقلاب در طول ۳۰ سال گذشته بی سابقه است. هفت مراسم از این ۵۱ مراسم تنها طی پنج ماه گذشته صورت گرفته است.

ظاهراً عزمی است که مدیران باسابقه صنایعی همچون فولاد و خودرو که سال ها در این صنعت فعالیت کرده اند حذف شده و به جای آنها مدیرانی خارج از حوزه وزارتخانه آورده شود تا این نهاد تخصصی به دست افرادی سپرده شود که سال ها در مناصبی دیگر بوده اند و اینک آمده اند در پست های کلیدی وزارت صنایع و معادن تا روزهای آخر خدمت را طی کرده و آنگاه بازنشسته شوند. نمونه بارز آن هفته گذشته صورت گرفت. «حسین پلارک» که به گفته خودش ۲۸ سال در نهادهای غیرصنعتی فعالیت داشته به مدیرعاملی شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران برگزیده شد تا این شرکت بزرگ دولتی که سهامدار معادن بزرگ کشور است به فردی سپرده شود که بنا به اظهار خودش تنها یک هفته است اطلاعاتی درباره حوزه معدن کسب کرده است. او به جای اردشیر سعدمحمدی قرار گرفته که خود استاد دانشگاه است و سال ها در معادن مختلف مشغول کار بوده است. سعدمحمدی نیز که سال ها در تهیه و تولید بود به یکباره راهی شرکت ملی مس شد تا جانشین محمد اردبیلی مدیرعامل سابق این شرکت شود. واکنش وزیر صنایع و معادن به این جا به جایی در نوع خود جالب است. او گفته؛ سعدمحمدی را به این دلیل راهی شرکت مس کرده ایم تا مدیریت بر شرکتی پولدار را نیز تجربه کند چون زمانی که در تهیه و تولید خدمت می کرد از بی پولی رنج می برد،

تغییر مدیرعامل شرکت ملی مس ایران که به دستور مستقیم وزیر صنایع و معادن صورت گرفته اعتراض مجلسی ها را نیز دربر داشته است. حمیدرضا فولادگر رئیس کمیسیون ویژه اصل ۴۴ این تغییر و تحول را غیرقانونی می داند و معتقد است چون مس شرکتی واگذارشده است، دولت نباید دست به تغییر و تحول در سطح مدیریت آن بزند. طی چهار سال گذشته این برای سومین بار است که در دولت محمود احمدی نژاد مدیرعامل این شرکت تغییر می کند. آنان مدیرانی بوده اند که در این دولت منصوب و در همین دولت معزول شده اند. شنیده می شود تغییر بعدی در ایمیدرو صورت خواهد گرفت تا احمدعلی هراتی نیک که به او آخرین مرد حسین محلوجی وزیر معادن و فلزات اکبر هاشمی رفسنجانی می گویند نیز برکنار شود. محرابیان مجوز برکناری او را نیز از کمیسیون صنایع و معادن گرفته و قرار است فردی خارج از وزارتخانه به جای او در صدر بزرگ ترین سازمان توسعه یی معادن و صنایع معدنی کشور قرار گیرد. پیش از این برکناری، قریب به دو ماه پیش، محرابیان در جدالی با اسفندیار رحیم مشایی رئیس ایدرو را نیز تغییر داد تا به این صورت سیدمجید هدایت را از وزارت دفاع به وزارت صنایع و معادن تزریق کند. برکناری روسای ایدرو نیز مانند شرکت مس برای بار سوم در دولت احمدی نژاد تکرار می شود. اوایل دولت نهم مهدی مفیدی به جای رضا ویسه در این شرکت قرار گرفت. پس از دو سال او برکنار شد و احمد قلعه بانی به جای مفیدی رفت. قلعه بانی نیز دو سالی ماند اما سرانجام دو ماه پیش برکنار شد و هدایت جای او را گرفت. داستان برکناری قلعه بانی در نوع خود یکی از پرحاشیه ترین عزل و نصب ها در وزارت صنایع و معادن بود.رئیس دفتر احمدی نژاد نمی خواست قلعه بانی از دولت احمدی نژاد اخراج شود اما محرابیان بر این امر تاکید می کرد. اگرچه مراسم تودیع و معارف قلعه بانی و هدایت با اما و اگرها و تاخیرهایی صورت گرفت ولی در نهایت زور محرابیان به اسفندیار دولت دهم چربید و قلعه بانی خانه نشین شد.

تغییر مدیرعامل سایپا نیز از آن دست تغییراتی بود که وقوع آن تنها در دولت دهم امکان پذیر است؛ مهرداد بذرپاش که با هزار سلام و صلوات از گروه مشاوران جوان احمدی نژاد به بخش صنعت کشور تزریق شد. حضور مدیری بسیار جوان و کم سابقه در صنعت خودرو انتقادات زیادی را در سطح جامعه باعث شد اما حامیان دولت بر این عقیده بودند که دولت باید جوان گرایی کرده و مدیرانی را برای آینده صنعت تربیت کند. این تربیت مدیر به دو سال هم نکشید. محمود احمدی نژاد به یکباره در مردادماه اعلام کرد مهرداد بذرپاش رئیس سازمان ملی جوانان و معاون او در هیات دولت است. به این ترتیب او از سایپا بیرون کشیده شد تا فردی به نام پوستین دوز که پیش از این مدیر امدادخودرو سایپا بود به جای بذرپاش مدیرعاملی سایپا را بپذیرد.

تغییرات تنها به این شرکت ها و سازمان ها منتهی نمی شود. دوست دیرینه محرابیان که تا مدتی رئیس حوزه وزارتی او بود اواخر مهر به ریاست سازمان صنایع کوچک و شهرک سازی صنعتی برگزیده شد تا چهارمین رئیسی باشد که طی چهار سال گذشته به ریاست این سازمان برگزیده شده است. پیش از او اسفندیار حیدری به مدت یک سال سرپرست این سازمان بود که در نهایت برکنار شد.تغییر رئیس حوزه وزارتی و مدیرکل روابط عمومی از تازه ترین تغییرات در وزارت صنایع و معادن است. محرابیان برای سومین بار رئیس حوزه وزارتی اش را تغییر داد و قربانی را به جای احمد خادم المله که از مسوولان در سایه وزارت صنایع و معادن است فرستاد. عباسی راد نیز که مدیرکل روابط عمومی این وزارتخانه بود تغییر یافت و شاکری به این پست گمارده شد تا انقلاب رسانه یی را که محرابیان دو سال پیش وعده اش را داده بود، شاید به اجرا برسد. تغییرات اشاره شده تنها تغییراتی است که در سطوح مدیران ارشد و مدیران عامل شرکت های بزرگ به وقوع پیوسته است. شاید اگر قرار بود بررسی دقیق تری از عزل و نصب های مدیران در وزارت صنایع و معادن صورت گیرد رقم آن به بیش از یکصد تن نیز می رسید. با این وضع چه آینده یی را می توان برای بخش صنعت و معدن کشور پیش بینی کرد.

● تغییرات در وزارت بازرگانی

همچنین در وزارت بازرگانی تغییرات قابل توجهی رخ داد و برخی از این افراد که سمت جدید گرفته اند در دوران ریاست غضنفری بر سازمان توسعه تجارت مسوولیت بر عهده داشتند.

برای مثال محمدعلی ضیغمی به جای کیومرث جلیلیان معاون وزیر بازرگانی و رئیس سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان شد. پیش از این ضیغمی معاون بازاریابی سازمان توسعه تجارت در دوران ریاست غضنفری بر سازمان تجارت بود.

همچنین علیخانی که پیش از این معاون اداری مالی وزارت بازرگانی بود به جای مجید پارسانیا معاون وزیر بازرگانی و مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی ایران شد.

بابک افقهی نیز که تاکنون سرپرست سازمان توسعه تجارت بود حکم ریاست سازمان و معاونت بازرگانی خارجی را دریافت کرد.

ناصر عاشوری عضو کمیسیون اقتصادی و نماینده سابق فومن و شفت در مجالس پنجم و هفتم، معاون پارلمانی وزارت بازرگانی شد. پیش از این شجاع الدین بازرگانی این سمت را بر عهده داشت. همچنین احمدی که پیش از این در شرکت انفورماتیک راهبر بود به جای علیخانی معاون اداری مالی وزیر بازرگانی شد.

علیرضا شجاعی سخنگوی وزارت بازرگانی با حفظ سمت به جای حسین پرسان مدیرکل روابط عمومی وزارت بازرگانی شد. او پیش از این رئیس دفتر سازمان توسعه تجارت و مدیر روابط عمومی این سازمان در ریاست غضنفری بود. لازم به یادآوری است که پرسان هم اکنون مدیرکل روابط عمومی وزارت نفت است.

این گزارش می افزاید اکبر طالب پور که پیش از این رئیس سازمان بازرگانی سمنان بود به جای سیروس امیری مشاور وزیر بازرگانی و مدیرکل دفتر وزارتی وزارت بازرگانی شد.

همچنین فیصل مرداسی که پیش از این رئیس سازمان بازرگانی استان همدان بود به جای مرتضی فرجی رئیس سابق مرکز ملی فرش و معاون وزیر بازرگانی به ساختمان شماره ۲ وزارت بازرگانی در میدان ولیعصر رفت، تا پایانی باشد بر چهار سال مدیریت مرتضی فرجی بر مرکز ملی فرش ایران.

در همین حال سیدعلی موسوی نیز از سمت ریاست بازرگانی تهران برکنار شد و اکنون یدالله صادقی به عنوان سرپرست، مشغول رتق و فتق امور است و سیدجلال الدین بصام رئیس شرکت سهامی فرش هم هفته گذشته از این شرکت خداحافظی کرد و جای خود را به محمدرضا عابدی داد.

● تغییرات وزارتخانه های مسکن و امور اقتصادی

در وزارت امور اقتصادی دولت دهم تغییراتی که رخ داد بیشتر در سطح معاونت ها بود. سید شمس الدین حسینی که در یک سال باقیمانده دولت نهم به آن پیوسته بود و تغییری در سطوح معاونتی آن ایجاد نکرد در دولت دهم اقدام به جابه جایی در سه معاونت خود کرد. مهم ترین تغییر در بخش مالیاتی و امور اقتصادی این وزارتخانه رخ داد. علی عسگری به جای علی اکبر عرب مازار ریاست سازمان امور مالیاتی را بر عهده گرفت و محمد فرزین به جای محمد زاهدی وفا در راس معاونت امور اقتصادی نشست. ابوالحسنی جانشین حمید پورمحمدی در معاونت پولی و بانکی وزیر شد و احمد صادقی گلمکانی هم به جای علی نقی بروجردی در معاونت نیروی انسانی و توسعه مدیریت قرار گرفت.

در وزارت مسکن هم میرمحمد غراوی معاون شهرسازی و معماری و انور صالحی هم مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید شد.