حسنی سعادت - “آنفلوانزاي خوكي” چيست و چه نشانههايي دارد؟

نخستين ساعات روز شنبه (۵ ارديبهشت) بود كه واژه “آنفلوانزاي خوكي” به رسانهها راه پيدا كرد، واژهاي كه در روزهاي اخير تبديل به سرخط اصلي اخبار شده است. چه چيزي يك آنفلوانزاي ساده را تا اين حد خطرناك كرده است؟

ابتلا به آنفلوانزاي خوكي در روزهاي گذشته، براي نخستين بار در مكزيك مشاهده شد و پس از آن نيز در ايالتهاي جنوبي ايالات متحده، مواردي مشابه گزارش شد. تعداد كشتهشدگان بر اثر اين بيماري در مكزيك تا صبح دوشنبه (۲۷ آوريل / ۷ ارديبهشت)، بر اساس اعلام وزارت سلامت اين كشور، ۱۰۳ نفر و مبتلايان احتمالي به ويروس “H1N1″ (ويروس عامل آنفلوانزاي خوكي) حدود هزار و ۶۰۰ نفر بوده است. بانك جهاني براي مقابله با اين بيماري، ۲۲۵ ميليون دلار در اختيار دولت مكزيك قرار داده است.

“آنفلوانزاي خوكي” يك بيماري كاملا ساده و رايج دستگاه تنفسي است. آنفلوانزا در خوكها نيز همان قدر رايج است كه در انسانها. اين بيماري به راحتي و سرعت سرايت ميكند اما به ندرت به مرگ منتهي ميشود.

اما چه چيزي ويروس كنوني را تبديل به ويروسي خطرناك كرده است؟ ويروس خوكي نيز مانند تمام ويروسهاي ديگر خود را تغيير ميدهد. اگر خوكهاي مبتلا به آنفلوانزاي خوكي همزمان به آنفلوانزاي انساني يا پرندگان نيز مبتلا باشند، اين ويروسها ميتوانند در بدن حيوان ژنهاي خود را تعويض كنند. بدين ترتيب نوعي جديد از ويروس به وجود ميآيد كه هم ژنهاي انسان و هم ژنهاي حيوان را در خود دارد. اين همان اتفاقي است كه ظاهرا در مورد ويروس كنوني افتاده است.

ويروس جديد يكي از انواع H1N1 است. N و H مخفف واژههاي ” Neuraminidase” و ”Hنmagglutinin ” و نام دو قشاء سلولي ويروس هستند. در مجموع ۱۶ گونه از “Hنmagglutinin ” و ۹ زيرمجموعه از ” Neuraminidase” وجود دارند كه ميتوانند تركيبهاي مختلفي با هم تشكيل دهند. گونههاي “A H1N1″ ويروس آنفلوانزا براي نخستين بار در سال ۱۹۳۰ ميلادي قرنطينه شدند.

راههاي انتشار ويروس آنفلوانزاي خوكي و نشانههاي ابتلا به آن

ويروس آنفلوانزاي خوكي ميتواند به طور مستقيم از خوك به انسان يا برعكس منتقل شوند. سرايتهاي تا كنوني به طور مستقيم از خوك به انسان بوده‌اند. بر اساس اخبار منتشر شده، در مكزيك تا كنون احتمالا در ۴ مورد، انتقال از انسان به انسان بوده است. انتقال انسان به انسان نيز دقيقا شبيه سرايتهاي سرماخوردگي معمولي، از راه قطرات بزاق به عنوان مثال در هنگام عطسه و سرفه صورت ميگيرد.

“پاندمي” يا فراگيري گسترده اين ويروس در سطح جهاني نيز از خطرهاي ديگري است كه در مورد آن هشدار داده ميشود. ويروس يادشده ميتواند از راه مسافران به ديگر كشورها نيز منتقل شود. به گفته مارگارت چان، رئيس سازمان بهداشت جهاني (WHO) «مشاهده بيماري خود ميتواند خطر بالقوهاي براي انتشار جهاني آن باشد.» اين احتمال قوي است كه بسياري از مردم در برابر نوع جديد ويروس ايمن نباشند. اما اينكه اين نوع از سرماخوردگي چقدر خطرناك است، به گفته كارشناسان در روزهاي آينده مشخص خواهد شد.

بر اساس اعلام مركز پيشگيري از بيماريهاي واگير ايالات متحده، آنفلوانزاي خوكي از راه مواد غذايي منتقل نميشود. البته براي اطمينان بيشتر ميتوان گوشت خوك را تا دماي بيش از ۷۲ درجه رساند. در اين صورت ويروس بهطور حتم از بين خواهد رفت.

نشانه ها همچون نشانههاي يك سرماخورگي ساده است: تب، احساس خستگي، بياشتهايي و سرفه. برخي بيماران همچنين آبريزش بيني، گلودرد و حالت تهوع نيز دارند. اسهال همزمان با تهوع در آنفلوانزاي خوكي شديدتر از انواع ديگر سرماخوردگي است.

چه داروهايي در برابر اين بيماري مؤثرند؟

بر اساس اعلام “CDC”، اداره سلامت ايالات متحده، دو داروي “Tamiflu” و “Relenza” كه داروهاي رايج براي مقابله با آنفلوانزا هستند، براي مقابله با تمام گونههاي كنوني آنفلوانزاي خوكي نيز مؤثرند.

البته تا كنون هيچ واكسن مؤثري براي اين نوع از آنفلوانزا يافت نشده است. سازمان بهداشت جهاني و مركز پيشگيري از بيماريهاي واگيردار ايالات متحده ويروس “H1N1″ را قرنطينه كردهاند تا آنها را براي ساخت واكسن در اختيار داروسازان قرار دهند.

پنج نكته مهم براي جلوگيري از ابتلا به آنفولانزاي خوكي

1--دستهاي خود را بشوييد:

ذرات و قطرات كوچك ناشي از سرفه و عطسه بيماري را منتقل مي كنند. اين ذرات به دستهاي ما منتقل مي شوند و بعد هر چيزي را كه ما لمس كنيم آلوده كننده مي شود.

راه صحيح دست شستن : به غير از پشت و روي دستها و انگشتان ، زير ناخنها ، بين انگشتان و دور مچها را به مدت كافي با آب گرم يا داغ كف مالي كنيد و بشوييد و بعد خوب با آب بشوييد::: دستهاي خود را نه تنها قبل از غذا خوردن و بعد از دستشويي رفتن بلكه بعد از استفاده كردن از حوله يا پوشاندن دهان بعد از سرفه يا عطسه بشوييد.درست است تعداد دفعات خيلي زياد مي شود درست مثل تعداد دفعاتي كه اگر شما در اورژانش يا اتاق عمل مشغول به كارمي بوديد اين كار را انجام مي داديد.

2- وقتي عطسه يا سرفه مي كنيد دهان خود را بپوشانيد:

اگر دستمال نداريد از شانه يا گودي آرنج خود استفاده كنيد.اگر اين ذرات به لباس يا يقه شما منتقل شوند خيلي بهتر است از اينكه در هوا و بين افراد ديگر انتشار يابند.بعد دستهاي خود را بشوييد.ماسكهاي جراحي هم خوب هستند ولي در مورد استفاده هر روزه از آنها توافق نظر وجود ندارد و در ضمن دستها را هم پاك نگه نمي دارند

3-در خانه بمانيد

اگر بيمار هستيد در خانه بمانيد و هميشه دستهاي خود را بشوييد تا ديگران را آلوده نكنيد

4-صورت خود را لمس نكنيد

دستهاي خود را از غشاهاي مخاطي ( چشم- دهان - بيني ) دور نگه داريد چون ويروس از اين راه ها وارد بدن مي شود.

5- از افراد بيمار دوري كنيد

در ضمن اجسام صاف مثل سكه بيشتر از اجسام زبر و منفذدار مثل كاغذ ويروس را منتقل مي كنند